Sosyal Medyanın Tarihine Genel Bakış-2

Web 2.0 teknolojisiyle bütünleşen sosyal paylaşım ağlarına yönelik ilginin artması yatırımcıların bu alana yoğunlaşmasını sağlamıştır. Gün geçtikçe gelişim gösteren sosyal paylaşım ağlarına yönelik ilgi artışı, ağ sayısında artış yaşanmasına neden olmuştur.

5 Ocak 2015

Friendster’in büyük başarısı ve sunmuş olduğu hizmetler sosyal paylaşım ağlarına yönelik talebi arttırmıştır. Web 2.0 teknolojisiyle bütünleşen sosyal paylaşım ağlarına yönelik ilginin artması yatırımcıların bu alana yoğunlaşmasını sağlamıştır. Gün geçtikçe gelişim gösteren sosyal paylaşım ağlarına yönelik ilgi artışı, ağ sayısında artış yaşanmasına neden olmuştur. Bu noktada popüler duruma gelen ve kitlelerin yoğun ilgi gösterdiği sosyal ağlara sırasıyla değinmek gerekmektedir.

Linkedin kitleler tarafından yoğun ilgi gösterilen ancak iş odaklı bir faaliyet alanına sahip bir sosyal paylaşım ağıdır. 2002 yılının Aralık ayında kurulan ve 2003’te faaliyete geçen Linkedin, Reid Hoffman tarafından geliştirilmiştir. Kendine özgü bir sosyal ağ olan Linkedin’e kayıtlı olan üyeler öncelikle kişisel profillerini oluşturmakta, ardından çalıştıkları iş alanını, sektörel deneyimlerini, uzmanlık alanlarını ve mesleki bilgilerini diğer kullanıcılarla paylaşabilmektedir. Linkedin şu an itibariyle 116 milyondan fazla aktif kullanıcıya sahip bir ağdır. Üyeler, iş bağlantıları kurabildikleri gibi işletmeler tarafından ihtiyaç olunan pozisyonlarda istihdam edilebilmektedir. Linkedin aracılığıyla firma profillerini görüntüleyebilmek ve iş ilanlarına başvurmak mümkündür.

Linkedin, 200’den fazla ülkede 150’den fazla endüstri alanında üyelerine hizmet sunmaktadır. Özgün ara yüzü ve ayrıntılı yapısı sayesinde üyeler meslektaşlarıyla da bağlantı kurabilmektedir. Linkedin aracılığıyla herhangi bir kullanıcı profiline not düşülebilmekte ve o profil sahibiyle iletişime geçilebilmektedir. Linkedin profillerini CV olarak nitelendirmek mümkündür. Çünkü üye kendisine ait hemen hemen her bilgiyi kendi profili üzerinden tüm dünyayla paylaşabilmektedir. Bununla birlikte üyeler, kişisel bloglarını, iş-ev-elektronik posta adreslerini ve telefon numaralarını profillerine ekleyebilmektedir.

MySpace, üyelerin birbirleriyle tanışmasını sağlayan çevrimiçi bir sosyal paylaşım ağıdır. Bu ağ 2003 yılında Tom Anderson ve Chris DeWolfe tarafından California’da kurulmuştur. Specific Media LLC şirketi tarafından organize edilen bu ağa www.myspace.com adresinden erişim sağlanabilmektedir. MySpace üyelerin kişisel profillerini oluşturduğu, müzik, video ve fotoğraflarını paylaştığı çok yönlü bir sosyal paylaşım ağıdır. Özellikle müzik alanında ön plana çıkmış ve popülarite kazanmış bir web sitesi olan MySpace’de topluluklar oluşturarak fotoğraf, metin, müzik ve video paylaşımı yapmak mümkündür.

MySpace, 70 milyonun üzerinde kayıtlı üye sayısına sahiptir. Ayrıca kayıtlı üyelerin çoğunu gençler oluşturmaktadır. En fazla üyeye sahip ülke ise Amerika Bileşik Devletleri’dir. Bu sosyal paylaşım ağının kullanıcıları ikiye ayrılmaktadır: Birinci kategoriye kayıtlı üyeler, ikinci kategoriye ise kayıtlı olmayan üyeler girmektedir. MySpace’e kayıtlı olmayan kullanıcılar yalnızca üye profillerini ve yorumlarını görüntüleyebilmektedir. Kayıtlı olanlar ise fotoğraf, video… v.b. içerik görüntüleyebilmekte, yükleyebilmekte ve paylaşımlara dilediği gibi yorum yapabilmektedir.

YouTube, dünyanın en popüler video paylaşım sitesidir. Sahip olduğu sınırlı kapasiteye rağmen (sadece görsel içerik paylaşımı) YouTube’u da bir sosyal paylaşım sitesi olarak nitelendirmek mümkündür. Başlangıçta YouTube bir proje olarak Pay Pal firmasında çalışan Steve Chen, Chad Hurley ve Jawed Karim adlı üç arkadaş tarafından 15 Şubat 2005 tarihinde geliştirilmiştir. Videoların elektronik postalar aracılığıyla gönderilmesi konusundaki sorunları gören üç Amerikalı arkadaş YouTube adlı web sitesini kurmuş, ancak maddi sıkıntılar nedeniyle ilk video 23 Nisan 2005’te siteye yüklenebilmiştir. YouTube içerisindeki “Tube” kelimesi Cathode Ray Tube’den (Televizyon Tüpü) türetilmiştir. Youtube “Broadcast Yourself” (Kendini Yayınla) sloganıyla kullanıcıların beğenisine sunulmuştur.

YouTube, amatör videoların yayınlanması ve tüm dünyayla paylaşılması adına çok önemli bir web sitesidir. Gerek bilgisayardan gerekse de taşınabilir (mobil) aygıtlardan YouTube’a erişim mümkündür. Dünyanın herhangi bir noktasından video yüklemek ve seyretmek YouTube ile gerçekleştirilebilmektedir. YouTube’a yüklenen bir videoya diğer kullanıcılar yorum yapabilmekte ve “like”, “dislike” butonlarıyla videoya yönelik beğenilerini ifade edebilmektedir. Ayrıca YouTube, IPTV ile birlikte televizyondan internete dönüşüm sürecinin çok önemli bir ayağını oluşturmaktadır.

Özellikle TV yapımcıları telif haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle YouTube aleyhine dava açmaya başlamıştır. Bu durum YouTube’un tazminat ödemesine neden olmuştur. Ancak video ve kullanıcı sayısının artmasıyla birlikte dünya basınında YouTube ile ilgili ilgi çekici haberler çıkmıştır. İlgi çekici haber sayısının artması ve kullanıcıların yoğun ilgisi üzerine YouTube, Google’nin kurucuları Sergey Brin ve Lary Page tarafından 1,65 milyar dolara satın alınmıştır. Aynı zamanda YouTube çok reklam alan bir web sitesidir. Sitenin günlük reklam gelirinin 175.000 $ üzerinde yer aldığı ve aylık masrafının 1 milyon $ olduğu bilinmektedir. Youtube’un ilgi gösterilen bir sosyal paylaşım sitesi olması, porno, terör ve kötü içerikli videoların yüklenmesine neden olmaktadır. Kimi ülkelerde YouTube’a erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir. Ayrıca Youtube’un ulusal değerleri zedelediğine yönelik görüşler mevcuttur.

YouTube aktif yapısı sayesinde siyasi seçim kampanyalarında da kullanılmaktadır. Sosyal medya aracılığıyla bireyler arası konum farkları ortadan kalkmıştır. YouTube aracılığıyla video paylaşımı yapabilmek için üye olmak yeterlidir. Bu noktada De Rosney’in görüşleri önem kazanmaktadır. Ona göre “proneterya” adı verilen bilgi üreten, tüketen, paylaşan bir sınıf mevcuttur. Bu sınıf herhangi bir baskı ve zorlama olmaksızın sosyal medyada istediği paylaşımı yapabilmektedir. Gillmore ise De Rosney’in görüşlerinin paralelinde bir tutum sergilemiş ve bilgi kontrolünün hükümetlerin elinde olmadığı fikrini savunmuştur. YouTube’nin, Gillmore ve De Rosney’in görüşlerini yansıtan bir sosyal paylaşım ağı olduğu açıktır.

Devam Edecek…

YRD. DOÇ. DR. ALİ MURAT KIRIK

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi

murat.kirik@marmara.edu.tr

1986 İstanbul doğumlu yazar, 2008 yılında MÜ İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü’nden mezun oldu. 2009 yılında MÜ İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü’nde araştırma görevlisi oldu. 2010 yılında “IP Televizyon Yayın Teknolojisi” isimli teziyle yüksek lisansını tamamlayarak MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo TV Bilim Dalı’nda doktora eğitimine başladı. 2013 yılında “Yeni Medya Çağı Çerçevesinde Türkiye’de Televizyondan İnternete Dönüşüm ve Sosyal Paylaşım Ağlarında Gençlerin Konumu” teziyle doktor unvanını kazandı. Halen MÜ İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü’nde öğretim üyesi olarak akademik çalışmalarına devam etmektedir. IPTV, Sosyal medya, yeni iletişim teknolojileri akademik ilgi alanları arasında yer almaktadır.

trtradyo1
Bizi Takip Edin

Bu habere yorum yap